Η αυτοοργανωμένη θεατρική παράσταση δρόμου, «Η ευθανασία της φάλαινας – Πύλος 13/6/23» σε κείμενο του Θανάση Τριαρίδη, που παίζεται από την Πρωτοβουλία Καλλιτεχνών και Ακτιβιστών για «Δικαιοσύνη για την Πύλο» προέκυψε σαν μια οργισμένη και επιτακτική κινηματική ανάγκη. Σαν ουρλιαχτό στη μούρη ενός ΜΑτατζή, σαν πανό κρεμασμένο στη γέφυρα, γκράφιτι στον τοίχο και σύνθημα στο στόμα χιλιάδων: ΔΗΚΕΟΣΙΝΗ
Το ελληνικό κράτος βάζει τα δυνατά του να κουκουλώσει το έγκλημα της Πύλου, μαζί με αυτό των Τεμπών και τόσα άλλα εγκλήματα και σκάνδαλα. Ο φασίστας υπουργός μετανάστευσης σκληραίνει το δόγμα της μηδενικής ανοχής απέναντι στους πρόσφυγες μετατρέποντας την δολοφονική πρακτική των pushbacks σε κεντρική πολιτική αντιμετώπισης των απελπισμένων και πεινασμένων ανθρώπων που τρέχουν να ξεφύγουν από τη φτώχια και τον πόλεμο. Ακριβώς αυτή την ώρα «δεν υπάρχει μεγαλύτερη απανθρωπιά από τη μούγκα», όπως τιτλοφορεί ο Θανάσης Τριαρίδης τις Σκέψεις του για ένα Πολιτικό Θέατρο.

Και δεν πρόκειται να το βουλώσουμε μπροστά στην αδικία!
Δεν υπάρχει περίπτωση να ξεχάσουμε πως στις 13 Ιούνη του 2023 πραγματοποιήθηκε λίγα μίλια ανοιχτά της Πελοποννήσου ένα από τα μεγαλύτερα προαναγγελθέντα εγκλήματα που έχουν καταγραφεί στη θαλάσσια ιστορία αυτής της χώρας. Στο επονομαζόμενο «ναυάγιο» της Πύλου δολοφονήθηκαν περισσότεροι από 650 άνθρωποι – οι περισσότεροι γυναικόπαιδα κλεισμένα σε ένα αμπάρι, μπροστά στα μάτια των λιμενικών που βρίσκονταν εκεί κατ’ εντολή της στρατιωτικής και πολιτικής ηγεσίας της χώρας που εδώ και χρόνια ασπάζεται και προμοτάρει την «Ευρώπη φρούριο» και την τραμπική θεωρία της εισβολής «των μαύρων».

Ζ: «Μόνο να μην υπάρχουν πολλές φωτογραφίες… Αν δεν υπάρχουν φωτογραφίες, θα πούμε πως δεν υπήρχε καράβι… Ας πούνε ό,τι θέλουν… Θα λένε αυτοί ένα, θα λέμε εμείς χίλια… Θα το κυκλοφορήσουμε ωραία… «Ήταν ένα μικρό πονηρό ‘καράβι’…» Ο «Ιπτάμενος Ολλανδός», το «Πλοίο-Φάντασμα»… «Πού είναι το καράβι, οέο…» Θα βάλουμε όλη την Μηχανή να το λέει… Όποιος το αρνηθεί,, θα του γαμήσουμε το πάτερο…», γράφει ο Τριαρίδης στην Ευθανασία της Φάλαινας, βάζοντας τον Καναλάρχη να ουρλιάζει στον Πρόεδρο λίγο πριν δώσουν την εντολή για να «γίνει ευθανασία στη φάλαινα με τα 500 μαύρα κομμάτια στην κοιλιά της».

Το ίδιο σενάριο επαναλήφθηκε και στην Χίο στις 3/2 (κάτι που μας επηρέασε ιδιαίτερα κατά την περίοδο που κάναμε πρόβες), και το έχουμε δει ξανά και ξανά με εκατοντάδες μικρές και μεγάλες βάρκες που «πέφτουν» δήθεν πάνω στα σκάφη του λιμενικού. Μπορεί ο Πλεύρης να τρέχει να βγάλει πορίσματα πριν προλάβουν καν να ερευνήσουν οι πραγματογνώμονες αλλά πρέπει να γίνει ξεκάθαρο πως «αυτά είναι κανονικά εγκλήματα», όπως ακούγεται να λέει στην αρχή της παράστασης ο Ιάσονας Αποστολόπουλος σε ένα μικρό απόσπασμα για την απουσία καμερών στο «ναυάγιο» της Χίου.

Η φρικτή πραγματικότητα ξεπερνάει και την φαντασία!
Οι χαρακτήρες του Τριαρίδη φαντάζουν καρικατούρες αλλά πολύ εύκολα μπορεί κανείς να φανταστεί τον φασίστα υπουργό μετανάστευσης, τους καραβανάδες, τα τσιράκια και τους «τζουτζέδες» του να μιλάνε μεταξύ τους κατ’ αυτόν τον τρόπο, ενώ ταυτόχρονα πουλάνε προς τα έξω βρώμικη πατριωτική προπαγάνδα και πολεμική ασφάλεια των εξοπλισμών. Υπερσύγχρονες φρεγάτες, ταχύτατα σκάφη, μια δαπανηρή στρατιωτική δομή όχι για την υπηρεσία των πραγματικών αναγκών αλλά για τα πολεμικά συμφέροντα.
Ο Τριαρίδης λίγο πιο κάτω στις Σκέψεις για ένα Πολιτικό Θέατρο δεν μασάει τα λόγια του: «Σήμερα που το Ελληνικό Κράτος σκοτώνει ανθρώπους στην θάλασσα με τις επαναπροωθήσεις, τα ίδια καθάρματα του παρακράτους, οι ίδιοι τζουτζέδες της εξουσίας, οι ίδιες παρκετέζες της κυβερνητικής προπαγάνδας διδάσκουν την σιωπή και λοιδωρούν όσους μιλούνε για τους φόνους. Το παροντικό έγκλημα κουκουλώνεται – θαμπώνει, αμφισβητείται, διαγράφεται από την ζωή. Αλλά αυτό δεν σημαίνει πως οι δολοφονημένοι δεν είναι δολοφονημένοι» και πως οι δολοφόνοι δεν είναι δολοφόνοι, θα πούμε εμείς. Γιατί οι ίδιοι που κρύβονται πίσω από την ιεραρχική δομή του κράτους μετατρέπονται σε εκτελεστικό απόσπασμα νομίζοντας πως έτσι αποποιούνται τις ευθύνες και βγάζουν την ουρά τους απ’έξω. Αμ, δε!
Και στα τρία μονόπρακτα του στρατευμένου αντιρατσιστικού θεατρικού κειμένου του «Πώς να πετάμε ένα μωρό στη θάλασσα και η Δημοκρατία να θριαμβεύει» ο Θανάσης Τριαρίδης, σαν μια μαύρη επιθεώρηση, ξεσκεπάζει χιουμοριστικά την υποκρισία της κρατικής ιεραρχίας.

Η συνεργασία του συγγραφέα με την Κίνηση Ενωμένοι Ενάντια στο Ρατσισμό και τη Φασιστική Απειλή και, μέσω της ΚΕΕΡΦΑ, η παραχώρηση αργότερα του κειμένου στην Πρωτοβουλία Καλλιτεχνών και Ακτιβιστών για «Δικαιοσύνη για την Πύλο» ήταν μια φοβερά ευτυχής συγκυρία. Βρήκε πρόσφορο έδαφος στην ανάγκη και στην οργή που νιώθαμε με τις απροκάλυπτες προσπάθειες της στρατιωτικής και κρατικής μηχανής να κουκουλώσει το τεράστιο έγκλημα της Πύλου.
«Η Ευθανασία των φαλαινών», το πρώτο από τα μονόπρακτα του έργου, γραμμένο συγκεκριμένα για το «ναυάγιο» της Πύλου, ήταν ο πυροκροτητής μιας απίστευτα δημιουργικής πολιτικής διαδρομής που έφερε πλειάδα ακτιβιστών, καλλιτεχνών και μη, να βρεθούν, να συζητήσουν, να οργανώσουν. «Η Ευθανασία της Φάλαινας - Πύλος 13/6/23» είναι το αποτέλεσμα ενός σχεδίου που ήταν από την αρχή περίπλοκο. Να δημιουργήσουμε ένα κινηματικό θεατρικό δρώμενο για την Πύλο. Κάτι που θα μπορεί να παίζεται παντού, να χωράει στα σφιχτά κινηματικά προγράμματα, να μεταφέρεται εύκολα, να γίνεται πλατιά κατανοητό και να αφήνει ένα ξεκάθαρο αποτύπωμα διεκδίκησης: Να δικαστούν και να καταδικαστούν οι υπεύθυνοι του εγκλήματος της Πύλου.

Μεγάλο το διακύβευμα! Και η δημιουργική πορεία εξίσου επίπονη. Η ομάδα μας αποτελούμενη πλειοψηφικά από γυναίκες, επαγγελματίες και ερασιτέχνες ηθοποιούς και εραστές του θεάτρου, δασκάλες, εργαζόμενες μητέρες, φοιτητές, εργαζόμενους και συνταξιούχες/χους, αγωνίστριες ενάντια στο σεξισμό, ακτιβιστές του ΛΟΑΤΚΙ κινήματος, συνδικαλιστές, αντιρατσιστές και αντιφασίστριες, χρειάστηκε να θυσιάσουμε ατελείωτες ώρες, να πέσουμε και να σηκωθούμε πολλές φορές.
Πήραμε δύναμη από τους επιζώντες της Πύλου και τις μαχητικές δικηγορίνες τους που κατάφεραν να κερδίσουν την πρωτοφανή έναρξη των διώξεων στο Ναυτοδικείο γνωρίζοντας πως έχουν μπροστά τους έναν δικαστικό Γολγοθά.
Ακολουθήσαμε τις προτροπές του ίδιου του συγγραφέα που «σεβόμενος τα ξενύχτια μας», επέμενε να το παρουσιάσουμε παρά τις ατέλειες, τονίζοντας πως στο πολιτικό θέατρο που θέλουμε να κάνουμε δεν μετράει τόσο η φόρμα, όσο το περιεχόμενο. Δεν είναι η αρτιότητα, αλλά το μήνυμα που παίζει ρόλο. «Θα ήθελα όταν τελειώνει η παράσταση του έργου οι θεατές να μην συζητάνε για το εάν το κείμενο, η σκηνοθεσία και οι ερμηνείες ήταν καλές, μέτριες ή κακές. Θα ήθελα όταν τελειώνει η παράσταση ο κάθε θεατής να γνωρίζει πως, την ώρα που αυτός καθόταν στη θέση του, δολοφονήθηκαν κι άλλοι άντρες, κι άλλες γυναίκες, κι άλλα παιδιά στην θάλασσα», όπως μας έστειλε στις σημειώσεις του ο Τριαρίδης.

Και ειδικά με το νέο έγκλημα στη Χίο, ήταν αυτή η σκληρή κατανόηση του επείγοντος, ότι η ευθανασία της φάλαινας στην Πύλο, δεν ήταν η πρώτη, δεν θα είναι και η τελευταία, που μας έδωσε νέα ώθηση. Τα κρατικά εγκλήματα συνεχίζονται και ο μόνος τρόπος να τα σταματήσουμε, και μαζί να σταματήσουμε «την ελαύνουσα απανθρωπιά της Δύσης, στο επερχόμενο Ολοκαύτωμα που οι χορτάτοι ετοιμάζουν για τους πεινασμένους» όπως αναφέρει και ο Τριαρίδης, είναι να χρησιμοποιήσουμε όλα τα δυνατά εργαλεία που διαθέτουμε. Η τέχνη, το θέατρο, η μουσική, η εικαστική δημιουργία, είναι δικά μας εργαλεία κατανόησης, στράτευσης και οργάνωσης του αγώνα για Δικαιοσύνη.

«Η Ευθανασία της Φάλαινας – Πύλος 13/6/23» φτιάχτηκε για να παιχτεί στο δρόμο, στις διαδηλώσεις και στις πλατείες, στις σχολές και σε σχολεία, στα στέκια και στα καφενεία.
Μεγάλη η χαρά και η αγωνία που κάνουμε πρεμιέρα σε ένα «δικό μας» χώρο, το Ελεύθερο Αυτοδιαχειριζόμενο Θέατρο ΕΜΠΡΟΣ (Ρήγα Παλαμήδου 2, Ψυρρή) αυτή την Τρίτη 17 Μάρτη στις 9μμ. Μετά την παράσταση με την παρουσία συνηγόρων των επιζώντων της Πύλου, του συγγραφέα, των συντελεστών της παράστασης, ακτιβιστριών και ακτιβιστών θα συζητήσουμε πως μπορούμε να δυναμώσουμε την στήριξη του αγώνα για «Δικαιοσύνη στην Πύλο».

Τις επόμενες μέρες συμμετέχουμε ενεργά με παραστάσεις σε γειτονιές διαδίδοντας το μήνυμα για συμμετοχή στις 28 Μάρτη στον Παγκόσμιο Αντιρατσιστικό, Αντιφασιστικό, Αντιπολεμικό συντονισμό με εκατοντάδες διαδηλώσεις σε όλο τον κόσμο και στην μεγάλη διαδήλωση της Αθήνας, Σύνταγμα, 3μμ, που καλούν η ΑΔΕΔΥ, το ΕΚΑ και δεκάδες σωματεία, συλλογικότητες, οργανώσεις και κόμματα.

Ελπίζουμε σε αυτή τη διαδρομή να συναντήσουμε όλο και περισσότερο κόσμο, γιατί είναι μεγάλο το διακύβευμα και θα είναι μακρύς ο δρόμος. Και χρειάζεται να σταθούμε όλες/οι/α στο πλευρό των επιζώντων του εγκλήματος της Πύλου, των οικογενειών των θυμάτων και των δικηγόρων υπεράσπισης τους. Ας είναι η μικρή μας προσπάθεια, το μικρό λιθαράκι στο «ηθικό οδόφραγμα» που μας καλεί να στήσουμε ο Θανάσης Τριαρίδης, η σπίθα για εκατοντάδες, χιλιάδες λιθαράκια παντού. Ραντεβού στους δρόμους!

- Στείλτε τους φονιάδες στο Ναυτοδικείο, το έγκλημα της Πύλου ΔΕΝ μπαίνει στο αρχείο.
- Στη φυλακή οι δολοφόνοι, όσο ψηλά στην ιεραρχία και αν είναι!
- Μητσοτάκη – Πλεύρη πνίγετε παιδιά.
- Σύνορα ανοιχτά για την εργατιά.
- Τέμπη, Πύλος, Παλαιστίνη δεν υπάρχει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη.
- Τη Σούδα κλείστε – Τα σύνορα ανοίξτε
14/3/2026